U Paraćinu je 16. Maja održana izložba „Kаsnoаntičko i srednjevekovno oružje u Pomoravlju“ iz fondovа Zаvičаjnog muzejа „Pаrаćin“. Ova izložba je plod rada i višegodišnjeg prikupljanja i popunjavanja fondova paraćinskog muzeja.

Izložba je obuhvatila primerke antičkog i srednjevekovnog oružja, pa su brojni posetioci imali priliku da na jednom mestu vide mačeve, koplja, strele i specifične vrhove strela, noževe, bojne kose, buzdovane i jatagane iz perioda turske okupacije.

 

3

 

Uz sve trodimenzionale primerke posetioci su mogli i da pogledaju fotografije sa rekonstrukcijama pomenutog oružja i njegovim rasporedom na telu srednjevekovnog ratnika. Kao što je svima poznato Paraćin i okolina su u kasno antičkom i srednjevekovnom periodu od 4. do 18. Veka stalno bili na putu raznih vojski, i vojničkih pohoda, baš iz razloga što Paraćin leži na glavnom putu koji povezuje zapadnu i srednju Evropu sa istokom. Taj antički put, vojni put, via militaris je bio važna raskrsnica, a u srednjem veku je to bila Petruška oblast kojom je vladao župan Vukoslav sa sinovima Crepanom i Držmanom (monah Dionisije).

U vreme kneza Lazara to je bila pogranična oblast, sa centralnim gradom Petrusom, velikom utvrdom, nepristupačnim za napade i pljačke zbog samog terena, opasan kanjonom Crnice, na Čokotskom brdu, kod današnjeg sela Zabrega.

Bitna poznata nalazišta iz tog perioda pored Petrusa su planina Baba, i naselje koje je u vreme župana Vukoslava i petruške oblasti služilo da zapali vatru i na taj način obavesti stražare u Stalaću u slučaju eventualnih turskih upada. Gradak kod Gornje Mutnice, Ilijino brdo, Čukara kod sela Lešja a od 14. I 15. Veka utvrđuju se mesta manastira i crkava u kanjonu reke Crnice i okolini.

 

4

 

Vojnici koji su branili svoje teritorije u ovo vreme bili su uglavnom baštinska, pronijarska ili najamnička vojska. Prve dve su pripadale višim staležima koje je sakupljao i opremao oružjem lokalni feudalac, dok je najamnike izdržavao vladar, i činila je jezgro srednjevekovne vojske, uvek spremna za borbu. Pešadiju su činili zemljoradnici i stočari, a konjicu vlastela i najamnici.

Većina oružja kojom su se naoružavali ratnici u srednjem veku po obliku i vrsti potiču iz kasnoantičkog i ranoslovenskog perioda. U početku su oružje boljeg kvaliteta nabavljali u susednim zemljama a kasnije su ga izrađivali i domaći majstori oružari, uglavnom kovači po naseljima i utvrđenjima a nije bio čudan slučaj da se oružje izrađuje u manastirima.

 

2

 

Tema ove izložbe je bilo hladno oružje, koje se deli na napadno i odbrambeno, oružje za blisku borbu i borbu na odstojanju. Blisko borbeno oružje deli se po načinu upotrebe na sečno, bodno i udarno. U sečno oružje spadali su mačevi, sablje, noževi i bojne kose, a u ubodno različite vrste koplja. U udarno oružje spadaju palice, topuzi i buzdovani. Napadnom oružju pripadaju i praćke, lukovi sa strelama, samostreli i opsadne sprave.

Sve što je izloženo u paraćinskom muzeju su samo dokaz da je paraćinski kraj imao burnu ratničku prošlost, i da svo oružje koje je pronađeno, treba da ostane sačuvano kao spomen i da podsećaju buduće generacije na slavnu prošlost koja nalazi svoje mesto u vojnoj istoriji srpske države.

 

M.S.

Mali oglasi Paraćin

Prodajem NOVU ne koriscenju nadzornu kameru od jed ...
Prodajem lovačku kameru fotoklopku odlična za sve ...
Domaći gusti sok od breskve, napravljen od najbolj ...